GroenLinks inbreng debat najaarsnota

21-11-2004

De gemeenteraad vergaderde op 15 november over het sluitstuk voor het vaststellen van de begroting: de najaarsnota. Na in het voorjaar bezuinigingen gepland te hebben blijkt de gemeente toch nog geld uit de hoge hoed te toveren. GroenLinks vindt daarom dat belangrijke bezuinigingen op het maatschappelijk middenveld niet door zouden moeten gaan.

Fractievoorzitter Jelmer van der Zee van GroenLinks had de volgende inbreng in het debat in de gemeenteraad van 15 november jl.:

"Voorzitter,
In de Voorjaarsnota 2004 maakte het College melding van zwaar financieel weer. Om dit weer te keren hebben we in juni ingestemd met pijnlijke bezuinigingsmaatregelen.
Maar het weer lijkt nu ineens omgeslagen.

In de Najaarsnota 2004 is wel sprake van slecht weer maar niet zo stormachtig als een half jaar geleden nog leek. Voor een deel komt dat door een licht meevallende uitkering uit het Gemeentefonds en de afslanking van het ambtelijk apparaat. Maar de belangrijkste oorzaak van de opklaringen is te danken aan de toepassing van nieuwe regelgeving BBV (Besluit Begroting en Verantwoording). Door op een andere, logische manier van omgaan met activa, reserves en voorzieningen worden enkele miljoenen euro' s vrijgespeeld.

Dat betekent dat de Raad de keuze kan maken om eerdere bezuinigingenmaatregelen, waartoe op 5 juli 2004 was besloten, opnieuw tegen het licht te houden.

In het debat over de voorjaarsnota heeft GroenLinks de Raad het belang van maatschappelijke organisaties en instellingen voorgehouden. Cultuur, sport, en wat voor activiteiten dan ook zijn erg belangrijk voor het sociale netwerk van mensen, zij zijn het cement van de samenleving.
Een zo' n bijzonder pijnlijke bezuiniging in juni was het niet doorgeven van de prijscompensatie van 1,8 procent aan alle gesubsidieerde organisaties en instellingen in Enschede. Gelukkig besloot de Raad de kou een beetje uit de lucht te nemen voor die maatschappelijke instellingen die al voor 2004 stevig moesten inleveren.

Gezien het gewijzigde financiële beeld op grond van de Najaarsnota 2004, ziet GroenLinks nu mogelijkheden om de hele bezuiniging op de prijscompensatie, gericht op de maatschappelijke organisaties en instellingen in de stad, ongedaan te maken. Hiervoor heeft GroenLinks een amendement.

Volgens GroenLinks moet in het kader van het veiligstellen van het sociale netwerk en het cement van de samenleving ook gelet worden op maatschappelijk en wijlzijnswerk. GroenLinks ziet met de komst van de wet Maatschappelijke Ondersteuning WMO een risico aankomen, ook financieel voor de gemeente.

Voorzitter,
GroenLinks vindt jongerenbeleid erg belangrijk. De jeugdagenda en het sluitend maken van de jeugdketen zijn in orde. Maar vooral preventieve inzet is noodzakelijk. Daarbij is een probleem dat het Jongeren Informatie Punt, het JIP en ook zelfs de Rutgerstichting niet meer in Enschede zijn.
Veel inzet gaat naar het tegengaan van schoolverzuim. Dat is goed. Het relatief lage opleidingsniveau ziet GroenLinks echter als een minder groot probleem dan schoolverzuim en sociale problemen onder jongeren.
In deze tijd is het overigens ook met goede papieren moeilijk om werk te vinden.

En zo, voorzitter kom ik bij werk en inkomen.
Met tevredenheid heeft mijn fractie kennis genomen van de verhoging van het potje voor frictiekosten in verband met de wijzigingen in de WIW/ID naar 1,1 miljoen euro.
Blijft dat we grote problemen hebben met die afschaffing van de gesubsidieerde arbeid. GroenLinks ziet bijvoorbeeld met lede ogen aan wat er gebeurt met de stadswachten. Deze beroepsgroep is meer geworden dan alleen maar een werkgelegenheidszaak. GroenLinks vindt dan ook dat we de stadswachten zoveel mogelijk moeten behouden en gezien de 25.000 handtekeningen die de stadswachten zojuist aan ons hebben aangeboden zijn wij daarin niet de enige. Wellicht kunnen we daar het frictiekosten potje voor gebruiken, als daar ruimte voor is. Het is ook goed om na te gaan of de gemeente niet over kan tot het innen van bestuurlijke boetes via de stadswachten en of de gemeente haar eigendommen niet door stadswachten in plaats van door particuliere beveiligingsbedrijven kan laten uitvoeren.

De sociale werkvoorziening heeft bijzonder veel last van de huidige economische recessie. Daardoor komen bedrijven als de DCW in financiële problemen.
Door de rijksoverheid is flink gesneden in de budgetten voor de sociale werkvoorziening. Dat is op een ongenuanceerde manier gebeurd. Nu ligt er extra druk op de gemeenten omdat van deze overheden juist meer wordt verwacht. Maar gemeenten krijgen minder financiën van het Rijk.
De gemeente moet regisseur zijn en ook nog verantwoordelijk voor de uitvoering. Dat is lastig; dat gaat moeilijk samen. De sociale werkvoorziening ontwikkelt zich van productiebedrijf naar arbeidsontwikkelingsbedrijf.
Er moet meer worden gedaan aan arbeidsintegratie.
Op rijksniveau werkt men aan een zogenoemde modernisering van de Wet Sociale Werkvoorziening (WSW). Er bestaan signalen dat de WSW in 2008 samensmelt met de Wet Werk en Bijstand tot de Kaderwet Gesubsidieerde Arbeid.
Dat betekent dat de sociale werkvoorziening een integraal onderdeel wordt van het gemeentelijk arbeidsmarktbeleid. Er moet volle inzet zijn voor een maximaal evenwicht tussen ontwikkelingsmogelijkheden van mens en werk.
Kan de wethouder ingaan op de veranderende positie van de DCW en de financiële gevolgen van de geschetste ontwikkelingen voor deze dienst en voor de gemeente?
Voorstel GroenLinks om dit onderwerp eens diepgaander te bespreken in de stedelijke commissie; wellicht gevolgd door een kaderstellend debat.

Enschede heeft relatief en absoluut veel inwoners die moeten rondkomen van een bijstands inkomen onder wie ouderen, gehandicapten en chronisch zieken. Juist deze mensen zijn vaak onbekend met de mogelijkheden die individuele bijzondere bijstand hen kan bieden. Onderuitputting van het budget individuele bijzondere bijstand als gevolg van niet-gebruik is voor GroenLinks onacceptabel. Om het gebruikt te stimuleren dient GroenLinks een motie in.

Voorzitter, tot slot wil ik nog iets zeggen over het programma wonen.
GroenLinks maakt zich nog steeds zorgen over de krapte in de goedkopere woningbouwsector, zowel huur als koop. In Enschede wonen nu eenmaal veel mensen met lagere inkomens en die moeten ergens wonen. De discussies dat dat door de goedkope scheefheid komt ten spijt blijft de situatie zoals het is: lange wachtlijsten.

Een ander probleem daarbij is dat wij ook voor omliggende gemeenten de minima moeten opvangen. Inwoners van kleinere, vooral plattelandsgemeenten, met een minimum inkomen voor hun huisvesting kunnen vaak niet of moeilijk terecht in hun eigen woonplaats en daarom aangewezen zijn op steden zoals Enschede. Deze gemeenten in de regio Twente hebben wel ambitieuze woningbouwplannen waarbij accent wordt gelegd op mensen met minstens een bovenmodaal inkomen.
GroenLinks vindt dat ook kleinere gemeenten in Twente een sociale opgave hebben en ook sociale woningbouw zouden moeten plegen. GroenLinks dient daarom een motie in waarin onze raad de raden van de plattelandsgemeenten in regio Twente hier meer aan te doen."