Luchthaven: misschien geen bijdrage aan de exploitatie, wel aan niet-overheidstaken

20-04-2011

De raadscommissie Gebiedsontwikkeling Luchthaven Twente e.o. van 13 april, was de eerste zonder Nico Mol. GroenLinks betreurt het zeer dat het voor hem niet langer mogelijk was vanuit de PvdA-fractie een kritische bijdrage te leveren aan deze commissie. Juist gezien zijn economische deskundigheid, is het opmerkelijk dat hij zich uit de commissie terugtrok.

Raadsleden dragen gezamenlijk verantwoordelijkheid voor raadsbesluiten en voor de controle van het College. Een zware verantwoordelijkheid, zeker inzake de luchthaven. Enschede draagt 50% van de risico’s en onder meer financiële risico’s, zijn enorm. Bovendien worden in dit dossier vanaf het begin slimme trucks bedacht, waarvan er in de begroting en de eerste kwartaalrapportage van ADT enkele naar voren kwamen. Duidelijker dan ooit komt naar voren dat provincie en gemeente forse bijdrages leveren aan niet-overheidstaken.

Er moet een staatssteunmelding worden gedaan, een formaliteit is ons de afgelopen tijd voorgehouden. Niet wat GroenLinks betreft, want niet alleen de rek op Europese staatssteunregels bepaalt welke bijdrage de overheid kan leveren aan de luchthavenontwikkeling, want zowel Provinciale Staten als gemeenteraad wensten dat de luchthaven de burger geen cent zou kosten. De vraag welke in zogenaamde luchthaveninfrastructuur door de Europese Unie worden geslikt, doet niet terzake. Voor GroenLinks is duidelijk dat de burger geen bijdrage hoort te leveren aan wat op een andere plek op deze wereld, de markt in staat is te doen. De facto gaat de overheid een luchthaven bouwen in Twente. In ruil ontvangen provincie en gemeente een vergoeding, verdeeld over 49 jaar. In de stukken van de gemeenschapelijke regeling (ADT) en in technische beantwoording wordt toegegeven dat kosten en investeringen terugverdienen onzekerheden zijn, maar dat in het ergste geval het luchthaventerrein wel van ADT blijft. Een schrale troost. Voor een groot deel van de kosten en investeringen, de plankosten zeker, geldt dat die in lucht zijn op gegaan als de grond en de opstallen ooit weer terugvallen op ADT. Voor GroenLinks zijn deze uitgangspunten onacceptabel. Voor ons moet vast staan dat kosten, bijdragen, investeringen, whatever - terug verdiend worden. In de begroting krijgt dit uitgangspunt geen plaats, maar bij het vaststellen van de gunningseisen later dit jaar zullen we hier opnieuw keihard op hameren.

Er is door de overheid heel veel grond in ADT gestopt. Die grond behoort een bepaalde opbrengst te genereren voor de burgers en niet voor uiteindelijk: de luchthavenexploitant. Uit de begroting die 13 april is besproken en zonder aanpassingen de Raad passeert, blijkt dat investeringskosten worden gedekt uit opbrengsten van deelprojecten die geen relatie hebben tot de luchthavenontwikkeling, zoals woningbouw. De overgebleven opbrengst na kosten, van een gemeentelijke grondexploitatie gaat normaalgesproken naar de reserve van ons nu noodlijdende grondbedrijf. In het verleden konden we van dit geld mooie projecten voor de stad doen, nu komen deze opbrengsten op de grote hoop terecht bij ADT. GroenLinks is daarom van mening dat woningbouw uit de luchthavenontwikkeling gehaald zou moeten worden en van de ADT-begroting afgevoerd.

Tot slot heeft GroenLinks 13 april j.l. verzet laten horen tegen het voornemen nog voordat kandidaat-exploitanten worden getoetst aan de gunningseisen die nog door Raad en Staten moeten worden vastgesteld, al wordt begonnen met de bouw van de luchthaven. De verkeerde volgorde natuurlijk. Over het vervolg: Als nieuwkomer in de politiek ben ik heel erg nieuwsgierig welke bijdrage de voorstanders van de luchthaven door de burger laten betalen. Ik hou mijn hart vast.

Jelle Kort