Start > Nieuwsbrief > Archief 2004 > juni 2004 extra

LinksVoor

DIGITALE NIEUWSBRIEF GROENLINKS ENSCHEDE
JULI 2004 ALGEMENE BESCHOUWINGEN

_______________________________________________________________________________

Extra nummer met algemene beschouwingen programmabegroting 2005-2008

Imago is ook niet alles.zelfs niet in kleur. Dat is de titel van de algemene beschouwingen van de raadssfractie GroenLinks in het kader van de behandeling gemeentelijke programmabegroting 2005-2008. In deze beschouwingen geeft GroenLinks politieke standpunten en commentaar op verschillende beleidsontwikkelingen en de financiële gevolgen daarvan.

Deze inbreng is onderdeel van het belangrijke debat dat de gemeenteraad maandag 5 en dinsdag 6 juli voert over de hoofdlijnen van die programmabegroting. Belangstellenden zijn trouwens van harte welkom op de publieke tribune. De raadsvergadering begint s maandags om 15.00 uur en gaat s avonds door om 19.00 uur. De voortzetting is op dinsdag 6 juli om 19.00 uur.

De algemene beschouwingen van GroenLinks staan in deze extra editie van onze digitale nieuwsbrief LinksVoor.

________________________________________________________________________________

Imago is ook niet alles..zelfs niet in kleur

Hoewel Enschede volgens grote posters kleurrijk is, staat de Enschedese economie er nog steeds niet rooskleurig voor. We hebben te maken met stijgende (jeugd)werkeloosheid, en daaraan verbonden gevolgen, zoals sociale uitsluiting. Daar moeten we wat aan doen. Maar in deze tijden van krapte is het moeilijk geld uitgeven. We kunnen het niet breed laten hangen.

Het college kiest voor een weg met bijzonder weinig harde bezuinigingen. Dat doet GroenLinks deugd. Het is balanceren op een zeer dunne draad. Vanuit het Rijk komen nogal wat onzekerheden en bedreigingen op ons af. Maar GroenLinks zou GroenLinks niet zijn, als zij niet op een aantal onderdelen anders kiest.

Stad Enschede

Enschede is bezig met een imagocampagne. Een campagne voor een grootstedelijk imago. Dat past ook bij de ambities die Enschede heeft op allerlei beleidsterreinen.

Enschede blijft inzetten op het aantrekken van rijkeren. Imago is belangrijk als vestigingscriterium, vast wel. Enschede is wellicht kleurrijk, maar niet rijk. Enschedeërs zijn dat gemiddeld genomen ook niet. Toch worden nu al zaken gepland en gerealiseerd voor de rijkeren, zoals t Vaneker en het Brunink.

Vergeten wordt, lijkt het, dat de Enschedeërs van nu heel andere noden hebben. Die kunnen geen dure villa in het groen betalen, die gaan nooit naar de opera Enschede zou er goed aan doen om wat minder wegen in te slaan voor een bevolking die ze wenst. De weg voor de mensen die hier nu wonen is al moeilijk genoeg.

En wat bereiken we met meer rijkeren aantrekken? Dan staan we misschien in allerlei lijstjes (zoals de atlas van gemeenten, waarin we er zeer slecht afkwamen) wat hoger, en dat is weer goed voor het imago. Maar met déze verbreding van de bovenkant wordt de onderkant niet anders of kleiner.

Intussen komt Enschede over de brug met allerlei functies met mooie namen: aanjager voor de media kunst; intendant voor de kunst in Roombeek; en nu de stadsbouwmeester Gaat een stadsbouwmeester Enschede helpen? Worden we daar misschien kleurrijker van?

De echte kleur van Enschede komt door de mensen; door de verenigingen en de activiteiten die zij ontplooien. Maar daarop bezuinigt het college.

Het cement van de samenleving

Het college neemt geen harde bezuinigingsmaatregelen. Dat is wel knap in deze krappe tijden. Maar het niet honoreren van prijs- en looncompensatie voor gesubsidieerde instellingen, verenigingen en instanties komt uiteindelijk natuurlijk wel neer op een bezuiniging.

En hoe zacht deze bezuiniging ook mag lijken, hij komt wel hard aan. Deze bezuiniging staat namelijk niet op zich. Het is een opeenstapeling. Veel gesubsidieerde instellingen zijn ook afhankelijk van gesubsidieerde arbeid. En als de inleenvergoeding te hoog is, zal ook die werknemer ontslagen moeten worden. Veel instellingen zullen op het randje van bestaan gaan balanceren.

Het is niet voor niets dat de culturele instellingen de noodklok hebben geluid. Juist deze instellingen moesten in het kader van Muziekkwartier voor een groot deel al jaren lang genoegen nemen met een bevroren subsidie. Het vet is daar dus al wel van de botten.

Hoe kan het dat instellingen, zoals Atak, die zometeen in het Muziekkwartier het imago van Enschede moeten oppoetsen, nu voor dood achtergelaten worden? Het gaat financieel slecht bij Atak, die onder andere ook afhankelijk is van gesubsidieerde arbeid; het gaat ook niet geweldig bij de muziekschool. Juist dit soort instellingen hebben een groot draagvlak en zijn belangrijk voor het slagen van het Muziekkwartier.

Verenigingen en instellingen zijn nu juist hetgeen wat de bevolking bindt, het cement in de samenleving. Als het maatschappelijk middenveld wegvalt, valt de basis voor Enschede weg.

Dat mogen we niet laten gebeuren, vindt GroenLinks.

Zorg en Welzijn

Per 2006 zal de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) van kracht worden, als het kabinet haar zin krijgt. Deze opvolger van de Welzijnswet, De Wet Voorzieningen Gehandicapten (WVG) en deels de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ) ontspringt uit een goed idee: geef de ondersteuning van burgers in één hand, de gemeente, en stimuleer de eigen verantwoordelijkheid.

Helaas lijkt het te gaan betekenen dat we als gemeente wel veel meer moeten doen, maar dat we niet meer geld mogen verwachten. Een bezuiniging, onder het mom van gemeenten meer vrijheid geven. GroenLinks was blij met de forse kritiek die wethouder De Weger gaf: Enschede vreest voor een Wet Maatschappelijke Ontwrichting. Die zorg delen wij.

Hebben mensen die aangewezen zijn op zorg straks nog wel toegang tot die zorg? Inzetten op mantelzorg is prima, maar daarmee een bezuiniging inzetten op de zorg, levert geheid problemen op. Willen we in Enschede ook mantelzorg gaan afdwingen? En zo ja, hoe dan?

We zullen als Raad keuzes moeten maken in de WMO. Wat doen we wel, wat niet? Dat zal een pijnlijk debat worden: echte keuzes doen soms pijn. GroenLinks wil graag dat de Raad dit duaal oppakt, en dat we niet een panklaar voorstel van het college door de molen gaan halen.

Werk

Iets dergelijks hebben we al gedaan met de Wet Werk en Bijstand. Ook daar kwamen verantwoordelijkheden naar de gemeente toe, zonder voldoende budget. GroenLinks was blij met de manier waarop het debat, op een goede duale manier, hierover gevoerd is.

Toch is GroenLinks niet alleen maar tevreden met de uitkomsten. Vorig jaar bepleitte GroenLinks al (met de PvdA) een fonds voor instellingen die de leenvergoedingen voor de gesubsidieerde arbeid niet konden betalen. De gesubsidieerde arbeid is in Enschede niet weg te denken: stadswachten, buurtconcierges en noem maar op. Allemaal nuttig werk. Ja, maar dat zouden ze maar regulier moeten doen! Want deze banen zijn bedoeld als opstapje naar ander werk, hoor ik de VVD al roepen. En dat is natuurlijk waar: het is het beste als iedereen een reguliere betaalde baan zou (kunnen) hebben. Maar helaas de werkelijkheid is anders. Zoveel banen zijn er niet. Zonder gesubsidieerde arbeid zullen veel taken niet uitgevoerd worden en zullen de mensen die dat nu doen werkeloos thuis zitten. Dat wil zelfs de VVD volgens ons niet. GroenLinks is dan ook van mening, dat gesubsidieerde instellingen een veel lagere inleenvergoeding zouden moeten betalen. Anders worden ze immers op meerdere plaatsen gepakt: het college stelt ook voor om op de subsidies van deze instellingen geen prijscompensatie toe te passen. Dat betekent dus dat de kosten wel stijgen, maar de subsidie niet..

Bedrijvigheid

Een tekort aan werkgelegenheid speelt Enschede parten. Alleen met repareren wat er fout gaat met gesubsidieerde arbeid kom je er natuurlijk niet. GroenLinks is daar niet blind voor. Het is niet voor niets dat de GroenLinks-fractie in de Provinciale Staten heeft bepleit om 1 miljoen extra uit te geven voor werkgelegenheid in Enschede (en datzelfde ook voor Almelo). Helaas werd dat voorstel niet door een meerderheid gesteund!

Het gaat echt niet de goede kant op, en dat terwijl Enschede bedrijven toch redelijk goed faciliteert. Het is niet voor niets dat gemeente Enschede de MKB-gemeenteprijs 2004 heeft gewonnen. En met het in aanbouw zijn van de Josink Es stuurde de gemeente brieven naar ondernemers met het motto (geparafraseerd): Enschede maakt ruimte voor ondernemen. Dat lijkt goed. Maar met ruimte vreten, vinden wij, is nu juist iets mis.

GroenLinks blijft overtuigd van het grote nut van herinrichting en reactivering van oude bestaande bedrijventerreinen. In Enschede denk je dan meteen aan het Havengebied. Gelukkig is ook het

college daar mee bezig, omdat we van het Rijk hiervoor subsidie ontvangen (als een van 26 gemeenten, waaronder Hengelo).

Maar het mag en kan ambitieuzer. Er zijn nog andere locaties die we aan kunnen pakken, zoals de noordkant van de Marssteden. GroenLinks zit niet te wachten op het aanleggen van nieuwe bedrijventerreinen, omdat het economische klimaat daar niet om vraagt en omdat het -ook al was er vraag- qua ruimte niet nodig is. Vooralsnog dus ook geen RBT als het aan GroenLinks ligt, vooral niet in Almelo Zuid.

Ruimte

Het mag duidelijk zijn: GroenLinks maakt zich zorgen over het aantasten van de groene ruimte; een van de kernkwaliteiten van Enschede. Gelukkig is de tijd van achteloos wat huisjes bouwen en een bedrijventerreintje uit de grond stampen verleden tijd. Toch zijn zorgen op zijn plek. Zeker met de nieuwe Nota Ruimte.

De Nota Ruimte is weer een plan van het Rijk dat bij de gemeenten veel kan doen veranderen. De nota geeft ruimte aan ontwikkeling. Helaas is dat niet de ontwikkeling van natuur, maar van de economie. Met dit kabinet, dat al het groene beleid vakkundig de nek heeft omgedraaid, was niet veel anders te verwachten. GroenLinks maakt zich zorgen dat het economie vóór en economie na wordt. En daarmee zal het groen aangetast en verrommeld worden, niet alleen in de steden, maar juist ook in de plattelandsgemeenten van Twente. Een doemscenario.

Regionale afstemming

Van de andere kant geeft de Nota Ruimte ook kansen, juist voor het stedelijk gebied in Twente; de Netwerkstad. Maar die kansen moeten wij wel aanpakken. De nota wijst Netwerkstad Twente aan als belangrijk stedelijk netwerk. Op die wijze kunnen we in samenwerking onze gezamenlijke economie verbeteren, en onze ruimtelijke ordening groen houden.

Beseffen wij in Enschede bijvoorbeeld wel dat met het vertrek van Akzo uit Hengelo ook een heel groot gebied vrijkomt? Moeten we dan toch volharden in het zelf ontwikkelen en uit blijven geven van bedrijventerreinen? In netwerkstadverband zetten we in op het Hengelose project Hart van Zuid, met veel kantoren. Moeten we daarnaast zelf ook nog kantoren willen bouwen?

Voorwaarde voor een goede stedelijke afstemming is en blijft dat de steden niet alleen op pad gaan. Kleinere buurgemeentes moeten daarin ook gekend worden. De stedelijke impulsen en voorzieningen zullen voornamelijk in de steden plaatsvinden, maar ook gebruikt worden door de regiogemeenten. CDA-er Welman heeft al eens een balletje opgegooid over die regio: kunnen zij niet meedragen aan de kosten voor de regionale voorzieningen in de steden? Een discussie die wij als GroenLinks graag met hem en zijn CDA aan willen gaan.

Stadsdelen

Van de grote schaal van regionale samenwerking gaan we naar de kleine schaal van stadsdelen. Een kleine schaal die dicht bij de bewoners van de wijken en buurten staat. Een perfecte schaal voor intensieve burgerparticipatie. En dat gebeurt. Ook wij als raadsleden merken dat in onze stadsdeelcommissies. GroenLinks vindt dat van onschatbare waarde. Niet voor niets hebben wij ons ingezet (met anderen) om genoeg geld te reserveren voor stadsbrede buurtinitiatieven (Buurt in Actie).

Het college stelt voor om de ambtelijke bezetting van de stadsdelen te verbreden. GroenLinks kan zich daar in vinden. Stadsdeelgewijs werken is een aanpak die succesvol lijkt, en daar mag je best wat in investeren. Moet dat echt extra geld kosten? Een deel van de dekking hiervoor wordt al gevonden in de diensten zelf, maar kan de rest daar ook niet vandaan komen? Het college vindt dat het hierbij gaat om extra inzet. Inzet in extra dichtbij de burger te zijn, aanspreekbaar te zijn. GroenLinks vindt dat een goede besteding van extra gelden.

Afschaffing OZB

Komt de afschaffing van de OZB er nu wel of niet voor volgend jaar aan? Dat is voor de begroting van volgend jaar een belangrijke vraag. We verwachten het maar niet, want anders zouden we een enorme post daarvoor op moeten nemen. Maar daarmee neemt het college in deze begroting wel een groot risico. Het kabinet is nog wel voornemens (misschien) om het in 2005 door te voeren. Maar we zullen in het najaar meer te weten komen. Hoe kan een gemeente nu nog goed begroten? Wat dit kabinet doet is onbehoorlijk en onfatsoenlijk naar gemeenten toe. GroenLinks steunt het college erin nu geen voorziening op te nemen voor de afschaffing van de OZB, al was het alleen maar als signaal naar Den Haag.

Bezuinigen op ambtenaren?

PvdA en VVD willen bezuinigen op ambtenaren. Daar hebben beide partijen in de aanloop naar de begrotingsbehandeling geen geheim van gemaakt. Bezuinigingen en het liefst nog kaderstellend ook: 10% van de ambtenaren moet verdwijnen.

Gemakshalve gaan beide partijen er maar even aan voorbij dat dit ook een bezuiniging op beleid en ambities zal moeten zijn.

Alleen maar minder ambtenaren willen, is ons te gemakkelijk. Eerst moet gekeken worden naar de benodigde beleidscapaciteit in relatie tot de programmabegroting. Daarbij moeten we ook goed de uitvoering ervan betrekken. Dat betekent dat de Raad moet kiezen:in welk(e) thema(s) zou je eventueel minder geld willen steken? Daar gaat het om. Dat is de echte keuze. Daar wil GroenLinks best over praten. Maar alleen een kader waarin een bepaald percentage ambtenaren moet verdwijnen, dat kunnen we toch niet serieus nemen?

Slot

GroenLinks is vaak ongelukkig geweest met keuzes die het college maakt. Bij de behandeling van vorige begrotingen heeft GroenLinks dat ook laten merken. In de programmabegroting 2005-2008 wordt duidelijk gekozen om niet zomaar kil te bezuinigen. Het college zet daarnaast ook in op sociaal beleid. GroenLinks is daar heel blij mee. Dat mag ook weleens gezegd!

En dan nog dit: deze programmabegroting zou de laatste (kunnen) zijn van de heer Mans als burgemeester van Enschede. In april 2005 bereikt hij de pensioengerechtigde leeftijd en kan hij afscheid nemen. Zoals het er nu naar uit ziet kiezen de inwoners van deze stad in maart 2006 zelf hun burgemeester. In de tussenliggende periode moet Enschede het zien te redden met een waarnemend burgemeester. Wie zou dat kunnen worden? Jan Mans misschien? Zou hij wel zin hebben om een jaartje langer te blijven ? GroenLinks nodigt hem uit hierover zijn beschouwingen te geven tijdens de aanstaande raadsvergadering.

________________________________________________________________________________

GroenLinks Agenda

Bijeenkomst:	Locatie:	Datum:	Tijd:
Gemeenteraad	Stadhuis	Maandag 5 juli	19.00u
Spreekuur Velve-Lindehof	Wijkpost Alex	Woensdag 14 juli	14.00u
WG Fysiek	Stadhuis	Maandag 23 augustus	20.00u
WG Zorg & Welzijn	Stadhuis	Dinsdag 31 augustus	20.00u
WG Kunst, Cultuur & Onderwijs	Stadhuis	Dinsdag 21 september	20.00u
Algemene Ledenvergadering	n.n.b.	Woensdag 8 september	n.n.b.